گذشته از پيشينه تاريخی غير مدون استاندارد در ايران ، اولين تشکيلات مؤسسه استانداردو
تحقيقات صنعتی ايران با تصويب قانون اوزان و مقياس ها در سال ١٣٠٤ خورشيدی مطرح می
شود .بعدها در سال ١٣٣٢ به لحاظ ضرورت تعيين ويژگيها و نظارت بر کيفيت کالاهای صادراتی
و وارداتی ، ايجاد تشکيلاتی رسمی مورد توجه قرار گرفت و هسته اوليه تشکيلات سازمانی
مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتی ايران به صورت اداره ای در اداره کل تجارت وقت شکل
می گيرد . در سال ١٣٣٩ با تصويب قانون تأسيس مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتی ، مؤسسه
کار خود را در چارچوب هدف ها و مسئوليت های تعيين شده آغاز می نمايد. مؤسسه استاندارد
و تحقيقات صنعتی ايران در سال ١٩٦٠ به عضويت سازمان بين المللی استاندارد ISO در آمد
. سازمان ISO تا پايان سال ٢٠٠٠ ميلادی دارای ١٨٧ کميته فنی اصلی ( TC ) ، ٥٥٢ کميته
فرعی ( SC ) ، ٢١٠٠ گروه کاری (WG) و ١٩ گروه مطالعاتی ويژه ( AHG ) می باشد . مؤسسه
استاندارد در کميته های فنی بين المللی ( ISO ) حضور فعال دارد و در ١٠١ کميته فنی
اصلی و فرعی عضو فعال و در ١١١ کميته فنی اصلی و فرعی عضو ناظر می باشد .
استاندارد در لغت به معنی نظم و قاعده و قانون و مفاهيمی از اين قبيل است . اما معنی
آن در ارتباط با مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتی ايران که مسئوليت قانونی تهيه و تدوين
استانداردهای ملی را عهده دار می باشد ، عبارت است از : ( تعيين و تدوين ويژگيهای لازم
در توليد يک فرآورده و انجام يک خدمت با تبادل نظر و توافق جمعی صاحبان حق و نفع با
روشهای مشخص شده )
توليدکنندگان و عرضه کنندگان اقلامی که اجرای استاندارد آنها به موجب قانون اجباری
اعلام می گردد ، موظفند محصولات خود را منطبق با استاندارد ملی ذيربط توليد و عرضه
نمايند .
محصولی که مشمول استانداردهای اجباری نباشد، می تواند با رعايت استانداردهای ملی توليد
يا عرضه گردد و پس از کسب مجوز از موسسه، از علامت استاندارد تشويقی استفاده نمايد.
استان تهران با وسعتی حدود 2/1 درصد مساحت کشور ، ١٧ درصد جمعيت و حدود ٢٥درصد توليدات
ناخالص داخلی کشور را به خود اختصاص داده است . در بخشهای توليدی صنعت و ساختمان نيز
استان تهران به ترتيب با ٣٧ و ٢٧ درصد بخش قابل توجهی از توليد و سرمايه گذاری کشور
را در خود گنجانده است . ضمن آنکه۷ /۲۰ درصد از واحد های توليدی تحت پوشش مؤسسه استاندارد
در استان تهران واقع می باشد . قابل ذکر است٢/١٧ درصداز مجموع پروانه های کاربرد علامت
استاندارد معتبر در ايران از اين اداره کل صادر گرديده است . اداره کل استاندارد و
تحقيقات صنعتی استان تهران يکی از ادارات استانی مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتی ايران
می باشد که از سال ۱۳۳۹ به نام اداره استاندارد استان مرکز تأسيس و در زمينه اجرای
مقررات استاندارد اجباری کالاهای صادراتی شروع به کار نموده . در سال ١٣٤٤ اداره انگ
فلزات گرانبها نيز در تهران ايجاد شد . در سال ١٣٥١ با تصويب و اجرای نمودار سازمانی
جديد مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتی ايران ، مديريت استاندارد منطقه مرکز ايجاد گرديد
و ادارات اجرای استاندارد مرکز و انگ فلزات گرانبها به همراه اداره اوزان ومقياسها
و آزمايشگاه واردات مرکز زير نظر مديريت استاندارد منطقه مرکز قرار گرفت .
استانداردهای بين المللی ايزو٩٠٠٠ از کيفيتی فراگير در عملکرد و فرآيند در سراسر ساختار
سازمان به منظور کسب رضايت مستمر مشتريان سخن می گويند . تدوين استاندارد های بين المللی
سری ايزو تحت عنوان کلی سيستم کيفيت و بر پايه اصول مديريت کيفيت در اواخر دهه ١٩٧٠
و در کميته فنی ١٧٦ سازمان بين المللی استاندارد ( ISO ) تحت عنوان مديريت کيفيت و
تضمين کيفيت آغاز و پس از تشکيل جلسات فنی متعدد در سال ١٩٨٧ ميلادی تعدادی از آنها
منتشر گرديد . تعدادی از اين دستاوردها جهت رفع برخی از ابهامات و تکامل بيشتر در سال
١٩٩٤ ميلادی مورد تجديد نظر قرار گرفته و شامل ايزو ٨٤٠٢ ـ ٩٠٠١ ـ ٩٠٠٢ ـ ٩٠٠٣ به جامعه
جهانی معرفی گرديدند . اين استانداردها پس از چند سال کاربری مجددا" در سال ٢٠٠٠ ميلادی
تجديد نظر شده و به صورت ايزو ٩٠٠٠ ( مبانی و واژگان ) و ايزو ٩٠٠١ ( الزامات ) در
اختيار کليه بنگاههای اقتصادی ( خصوصی و دولتی ) قرار گرفتند . استانداردهای فوق به
زبان فارسی برگردان و تحت عنوان استانداردهای ملی ايران ـ ايزو ٩٠٠١ توسط مؤسسه استاندارد
و تحقيقات صنعتی ايران در سالهای ٧٤ و ٨٠ منتشر شده است .
حفاظت از محيط زيست از مواردی است که دانشمندان ، پژوهشگران و سازمانهای علمی و اقتصادی
را بر آن داشته که هر کدام به سهم خويش به ملاحظات زيست محيطی توجه بيشتری نمايد و
سيستمهای را ابداع کنند که بتوان با کاربر آنها در بخشهای مختلف صنعت کشاورزی ، و ...
وضعيت محيط زيست را بهبود بخشيد . تدويت استانداردهای بين المللی سری ايزو ١٤٠٠ در
سال ١٩٩٣ در کميته فنی بين المللی استاندارد ( ISO ) آغاز گرديد و اولين سری از اين
استانداردها در سال ١٩٩٦ منتشر شد . از استانداردهای بين المللی سری ايزو ١٤٠٠٠ فقط
استاندارد ١٤٠٠١ به عنوان سيستم مديريت زيست محيطی مشخصات همراه با راهنمای استفاده
مبنای صدور گواهينامه انطباق سيستم مديريت زيست محيطی می باشد.
اداره کل استاندارد و تحقيقات صنعتی استان تهران جهت نيل به اهداف و سياستهای موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتی ايران از جمله:
- اشاعه و ترويج فرهنگ استاندارد در جامعه،
- سلامت ايمنی، بهداشتی و اقتصادی جامعه با حفظ اعتماد عمومی به علامت استاندارد،
- تدوين استانداردهای ملی،
- اجرای استانداردها بخصوص در مورد کالاهای مشمول استاندارد اجباری،
- نظارت بر صادرات و واردات کالا در کشور طبق معيارهای ملی و بين المللی،
- دقت و صحت وسايل توزين عمومی،
- آموزش و تاييد صلاحيت مسئولين کنترل کيفيت،
- رسيدگی به شکايات و بررسی نظرات و پيشنهادات مشتريان و
در نظر داشتن رضايت کليه طرفهای ذينفع در چهارچوب قوانين و مقررات ، سيستم مديريت خود را بر پايه الگوی مديريت کيفيت ايزو 9001 سال 2000 مستقر و جاری ساخته است و آن را با شناسايی بموقع عدم انطباقها و اجرای اصل پيشگيری مقدم بر اصلاح و به کار گيری
- تجهيزات،روشها، مواد تحت کنترل،
- هدايت و کنترل پرسنل مجرب و معتقد به خط مشی و اهداف اداره کل و ارتقاء دانش فنی آنان،
- روزآمد کردن سيستم مديريت کيفيت ،
- اندازه گيری و پايش به موقع فرايندها و سنجش اثر بخشی سيستم ،
- نظارت بر شرايت محيطی ، زيرساخت و منابع لازم برای انجام فرايندها،
جهت تداوم کيفيت ارائه خدمات و بهبود مستمر ، نظام مند نموده است.